بافت فیبروز چیست و چگونه باعث بدشکلی بینی می شود

عوارض جراحی بینی: تجمع غیریکنواخت بافت فیبروز

دکتر حمیدرضا حسنانی

متخصص گوش، حلق و بینی | جراح بینی در تهران | متخصص جراحی بینی

بافت فیبروز نوعی بافت همبند سفت و غنی از کلاژن است که در پاسخ به آسیب (مثل بریدگی یا جراحی) تشکیل می‌شود. این بافت با پر کردن فضای زخم، به بستن و ترمیم ناحیه آسیب‌دیده کمک می‌کند، اما اگر بیش‌ازحد تشکیل شود، ممکن است باعث اسکار (جای زخم سفت) یا محدودیت حرکتی شود. پس از جراحی بینی، تشکیل متعادل بافت فیبروز به حفظ ساختار جدید بینی کمک می‌کند، اما جراحان با تکنیک‌های دقیق سعی می‌کنند از فیبروز اضافی جلوگیری کنند تا بینی نرم و طبیعی بماند.
فیبروز بینی بعد از جراحی 
فیبروز بینی بعد از جراحی به تشکیل بافت سفت و اضافه در روند ترمیم گفته می‌شود که می‌تواند باعث احساس سفتی، تورم طولانی‌مدت یا نامنظمی در ظاهر بینی شود. این حالت معمولاً در بینی‌های گوشتی، پوست‌های ضخیم یا افرادی که التهاب و تورم بیشتری دارند شایع‌تر است. فیبروز بخشی از واکنش طبیعی بدن به جراحی است، اما اگر بیش از حد ایجاد شود ممکن است روی ظرافت نتیجه تأثیر بگذارد. ماساژ، چسب زدن، تزریق کورتون یا درمان‌های دیگر فقط باید طبق نظر جراح انجام شود، چون اقدام خودسرانه می‌تواند به بافت بینی آسیب بزند یا نتیجه عمل را تحت‌تأثیر قرار دهد.
حس چشايى يكى از حواسى است كه متكى و وابسته به حس بويايى است . به عبارت ديگر براى داشتن يك حس چشايى خوب اول بايد بويايى خوب داشته باشيم .
بعد از جراحى بينى به مدت يك الى دو ماه به دليل وجود ورم مخاط داخل بينى ممكن است حس بويايى به طور موقت كاهش يابد كه در اين صورت به دنبال آن حس چشايى هم كم مى شود و بيمار اظهار مى دارد كه مزه غذا را احساس نمى كند ، اما خوشبختانه اين مسايل موقتى است و بعد از يك الى دو ماه بويايى و چشايى هر دو به حالت نرمال بر مى گردند .

چرا بعد از عمل بینی حس چشایی تغییر می‌کند؟

1. تورم و التهاب داخلی بینی
پس از جراحی، مخاط بینی متورم می‌شود. این تورم می‌تواند مسیر جریان هوا به سمت ناحیه بویایی را محدود کند و باعث کاهش حس بو شود. این حالت معمولاً در چند هفته اول شایع است.
2. وجود تامپون یا اسپلینت داخلی
در صورت استفاده از تامپون یا اسپلینت، مسیر تنفسی موقتاً مسدود می‌شود و بویایی کاهش می‌یابد.
3. خشکی مخاط
استفاده از داروها، تنفس دهانی و کاهش ترشحات طبیعی می‌تواند باعث خشکی مخاط و اختلال موقت در عملکرد گیرنده‌های بویایی شود.
4. آسیب موقت اعصاب بویایی
در موارد نادر، ممکن است در حین جراحی فشار یا التهاب باعث اختلال موقت در اعصاب بویایی شود. آسیب دائمی بسیار نادر است.
5. تغییر جریان هوا
اصلاح ساختار داخلی بینی می‌تواند الگوی جریان هوا را تغییر دهد. در برخی موارد، زمان لازم است تا مغز با الگوی جدید تطابق پیدا کند.

علائم شایع تغییر چشایی پس از رینوپلاستی

بیماران ممکن است یکی از موارد زیر را تجربه کنند:
◆ کاهش شدت طعم غذا
◆ بی‌مزه شدن غذاها
◆ احساس طعم فلزی یا غیرطبیعی
◆ کاهش یا از دست رفتن موقت حس بویایی
◆ کاهش اشتها به دلیل عدم درک طعم
این علائم معمولاً موقتی هستند.

این تغییر چقدر شایع است؟

کاهش موقت بویایی بعد از جراحی بینی نسبتاً شایع است، اما اختلال واقعی و پایدار در چشایی بسیار نادر است. در اکثر بیماران، عملکرد طبیعی طی چند هفته تا چند ماه به طور کامل بازمی‌گردد.