دکتر حمیدرضا حسنانی متخصص جراحی بینی
متخصص و جراح گوش و حلق و بینی | جراح بینی
واتساپ |
تماس تلفنی |
مشاوره آنلاین
قرص راکوتان قبل و بعد از جراحی بینی
ایزوترتینوئین (با نام های تجاری راکوتان یا آکوتان یا داکوتان) از مشتقات ویتامین A است که در درمان آکنه (جوش صورت ) به کار می رود. این داروها باید یک ماه قبل از جراحی قطع شوند زیرا احتمال آسیب پوستی در حین جراحی در صورت مصرف آنها وجود دارد. همچنین تا یک ماه بعد از عمل بینی استفاده از این دارو مجاز نیست.
در خصوص راکوتان فعلا احتیاط می کنیم و نظرمان این است که از یک ماه قبل از جراحی بینی مصرف آن متوقف شود و تا یک ماه بعد از عمل نیز مصرف نشود.
ایزوترتینوئین (راکوتان) و جراحی زیبایی بینی
در سالهای گذشته، مصرف ایزوترتینوئین (Isotretinoin) که با نامهای تجاری مانند راکوتان و آکوتان شناخته میشود، بهعنوان یک عامل خطر برای جراحیهای زیبایی، بهویژه رینوپلاستی (جراحی بینی) شناخته میشد. اما با پیشرفت تحقیقات پزشکی، دیدگاهها در این زمینه تغییر کرده و امروزه بسیاری از متخصصان معتقدند که مصرف کنترلشده و آگاهانهی این دارو، لزوماً مانعی برای جراحی بینی نیست.در این مقاله، به بررسی علمی این موضوع، مزایا و معایب مصرف ایزوترتینوئین در اطراف زمان جراحی بینی و دیدگاه محتاطانه دکتر حمیدرضا حسنانی میپردازیم.
باور قدیمی درباره راکوتان و جراحی بینی
در گذشته تصور میشد که ایزوترتینوئین:• ترمیم زخم را کند میکند
• احتمال ایجاد اسکار برجسته یا کلوئید را افزایش میدهد
• پوست را بیش از حد نازک و شکننده میکند
این باورها بیشتر بر اساس گزارشهای قدیمی و تجربههای محدود شکل گرفته بودند، نه مطالعات گسترده و کنترل شده.
یافتههای جدید علمی چه میگویند؟
تحقیقات ۱۵ تا ۲۰ سال اخیر نشان دادهاند که:• مصرف ایزوترتینوئین در بسیاری از بیماران، باعث اختلال جدی در ترمیم زخم نمیشود
• میزان عفونت و اسکار غیرطبیعی در مصرفکنندگان افزایش قابلتوجهی ندارد
• تولید کلاژن در اغلب افراد طبیعی باقی میماند
به همین دلیل، امروزه بسیاری از متخصصان پوست و جراحان پلاستیک، مصرف این دارو را بهصورت مطلق منع نمیکنند.
نقش ایزوترتینوئین در بینیهای با پوست ضخیم
افرادی که پوست بینی ضخیم و چرب دارند، معمولاً با مشکلات زیر مواجهاند:• نوک بینی پهن و حجیم
• ورم طولانیمدت بعد از عمل
• دیر نمایان شدن ظرافتهای فرم بینی
ایزوترتینوئین با کوچک کردن غدد چربی و کاهش ضخامت پوست میتواند:
• به نازکتر شدن پوست بینی کمک کند
• فرم نهایی بینی را واضحتر نشان دهد
• مدت تورم بعد از جراحی را کاهش دهد
به همین دلیل، برخی پزشکان در موارد خاص از این دارو بهعنوان یک ابزار کمکی استفاده میکنند.
دیدگاه دکتر حمیدرضا حسنانی درباره مصرف راکوتان
دکتر حمیدرضا حسنانی بهعنوان یکی از جراحان باتجربهی زیبایی بینی، جانب احتیاط را رعایت میکنند و معتقدند:
«با وجود اینکه مطالعات جدید نشان دادهاند ایزوترتینوئین الزاماً مانع ترمیم زخم نیست، اما برای افزایش ایمنی بیمار بهتر است مصرف راکوتان از یک ماه قبل از جراحی بینی قطع شود و مصرف مجدد آن حداقل یک ماه بعد از جراحی زیبایی بینی آغاز گردد.»
راکوتان و جراحی بینی
این رویکرد محتاطانه باعث میشود:• ریسکهای احتمالی به حداقل برسد
• پوست فرصت کافی برای بازسازی اولیه داشته باشد
• روند ترمیم با آرامش بیشتری طی شود
جمعبندی نهایی
ایزوترتینوئین دیگر مانند گذشته یک منع مطلق برای جراحی بینی محسوب نمیشود.در برخی بیماران با پوست ضخیم، حتی میتواند به بهبود نتیجه کمک کند.
با این حال، رعایت فاصلهی زمانی مناسب قبل و بعد از جراحی، ایمنترین رویکرد است.
بهترین تصمیم همیشه با نظر جراح و بررسی شرایط فردی بیمار گرفته میشود. اگر قصد جراحی بینی دارید و سابقه مصرف راکوتان دارید، حتماً این موضوع را با جراح خود در میان بگذارید تا برنامهی درمانی مناسب برای شما تنظیم شود.
ایزوترتینوئین:
• غدد چربی را کوچک میکند• ترشح چربی را کاهش میدهد
• ضخامت پوست را کم میکند
• اثر ضدالتهابی دارد
در نتیجه:
• پوست نازکتر و انعطافپذیرتر میشود• فرم نوک بینی بعد از عمل بهتر نمایان میشود
• تورم طولانی کمتر میشود
• احتمال بزرگ شدن غدد چربی بعد از عمل کاهش مییابد
• بنابراین در برخی بیماران، این دارو کیفیت نتیجهی جراحی را بهتر میکند.
اهمیت دوز پایین
وقتی ایزوترتینوئین در کنار جراحی بینی استفاده میشود، معمولاً:دوزهای پایین (مثلاً ۱۰ تا ۲۰ میلیگرم در روز)
تحت پایش دقیق پزشک
گاهی فقط برای مدت محدود قبل یا بعد از عمل
تجویز میشود تا مزایا حفظ شده و عوارض خشکی شدید کمتر شوند.
چرا بعضی جراحان هنوز احتیاط میکنند؟
با وجود شواهد جدید:
برخی پزشکان به دلیل عادتهای قدیمی هنوز محتاطاند
دوزهای بالا ممکن است پوست را بیش از حد حساس کند
افرادی که سابقهی کلوئید یا اختلال ترمیم دارند نیاز به بررسی دقیقتر دارند
به همین دلیل، روشها بین پزشکان متفاوت است.
جمعبندی دیدگاه امروزی
اکثر متخصصان امروزه معتقدند:✔ ایزوترتینوئین منع مطلق برای رینوپلاستی نیست
✔ در بیماران با پوست ضخیم میتواند کمککننده باشد
✔ تصمیم نهایی باید بر اساس شرایط فردی گرفته شود
نتیجه نهایی
این تغییر دیدگاه به این دلیل اتفاق افتاده که علم جدید جایگزین باورهای قدیمی شده است. ایزوترتینوئین اکنون نهتنها یک خطر قطعی برای ترمیم زخم محسوب نمیشود، بلکه در بیماران مناسب میتواند بهعنوان ابزاری برای بهبود کیفیت پوست و نتیجهی جراحی بینی استفاده شود.منابع:
1. Use of Isotretinoin in Rhinoplasty: A Literature Reviewبررسی جامع نقش ایزوترتینوئین در جراحی رینوپلاستی و اینکه آیا واقعا خطر ترمیم زخم و اسکار را افزایش میدهد یا خیر — یافتهها نشان میدهند که شواهد قوی برای افزایش خطر وجود ندارد.
2. Analysis of the Effects of Isotretinoin on Rhinoplasty Patients
مطالعهای روی ۳۵۰ بیمار رینوپلاستی که ایزوترتینوئین دریافت کردند، نشان داد این دارو مانع ترمیم زخم نمیشود و حتی رضایت بیماران را افزایش داده است.
3. Oral isotretinoin (Roaccutane) use during incisional surgery: safe or risky?
گزارش دو مورد بافتهای پوستی سالم پس از جراحی در بیمارانی که راکوتان مصرف میکردند — و بررسی مقالات علمی که نشان داد رابطهای با اختلال ترمیم یا افزایش اسکار وجود ندارد.
4. Isotretinoin and Timing of Procedural Interventions: Systematic Review With Consensus Recommendations (JAMA Dermatology)
بازنگری سیستماتیک از شواهد درباره اینکه آیا لازم است ایزوترتینوئین قبل از جراحیهای پوستی قطع شود یا خیر — نتیجه این بود که اساس توصیه به تأخیر در جراحی بر شواهد قوی نیست و باید در کنار تجربه بالینی سنجیده شود.
5. A systematic review on oral isotretinoin therapy and clinically observable wound healing
بررسی سیستماتیک درباره رابطه بین ایزوترتینوئین و ترمیم زخم که نشان میدهد ارتباط واضحی بین مصرف دارو و ترمیم نامناسب وجود ندارد و تأخیر الزامی در عملهای انتخابی ممکن است ضرورتی نداشته باشد.
6. Optimizing Rhinoplasty Outcomes: The Role of Isotretinoin and Patient Management Strategies: Systematic Review
مروری روی مطالعات متعدد نشان داد ایزوترتینوئین میتواند در بیماران با پوست بینی ضخیم باعث بهبود نتایج زیبایی و ترمیم مناسب شود.
درباره اکوتان یا ایزوترتینوئین بیشتر بدانیم
آيزوترتينوئين در سال 1982 براي درمان آكنه يا جوش هاي پوست از نوع ندولار كيستي توسط سازمان غذا و داروي آمريكا، FDA تأييد شد. امروزه نه تنها اين دارو براي آكنه هاي كيستيك يا ندولار به كار مي رود، بلكه براي تمام انواع آكنه نيز مي تواند استفاده شود. آكنه هاي بدشكل و آكنه هاي بعد از يائسگي و حتي رينوفايما هم مي تواند توسط اين دارو مورد درمان قرار بگيرد. آيزوترتينوئين تنها داروي خوراكي است كه بر روي تمام فاكتورهاي ايجادكننده آكنه يا همان جوش هاي صورت اثر دارد. آيزوترتينوئين باعث كاهش توليد شديد سبوم، كاهش كمدوژنز و همينطور كاهش باكتري هاي پروپيوني آكنه يا باكتري هاي مولد آكنه مي شود. آيزوترتينوئين همچنين اثرات ضدالتهابي نيز دارد. آيزوترتينوئين از مشتقات ويتامين A است و در كبد متابوليزه مي شود و از بين مي رود.بهتر است اين دارو همراه با غذا استفاده شود. همراه رآكوتان نبايد تتراسايكلين استفاده شود. بهتر است افرادي كه از اين دارو مصرف مي كنند از الكل اجتناب كنند و همراه آن ويتامين A نيز استفاده نشود. با داروهاي كاربامازپين، كتوكونازول و اسيد ساليسيليك تداخل دارد. اثرات تراتونيك يا اثرات منفي كه در جنين مي گذارد اثبات شده است به عبارت ديگر موجب اختلال رشدي در جنين مي شود و بايد از يك ماه قبل از مصرف آن و تا يكسال بعد از مصرف آن هيچگونه اقدام براي بارداري انجام نشود. افرادي كه ديابت دارند و افرادي كه چربي خون بالايي دارند در هنگام مصرف اين دارو بايد با دقت بيشتري مورد بررسي قرار گيرند. بقيه افراد نيز بايد به صورت منظم تحت آزمون هاي كبدي قرار گيرند.