عوارض سیگار، قلیان و دخانیات بعد از عمل بینی؛ تاثیر دخانیات بر نتیجه جراحی

سیگار و محدودیت هایی که برای جراحی بینی ایجاد می کند

دکتر حمیدرضا حسنانی

متخصص گوش، حلق و بینی | جراح بینی در تهران | متخصص جراحی بینی

سیگار و دخانیات، نتیجۀ جراحی را تحت تأثیر قرار داده و فرآیند ترمیم را کند می کند. از دو هفته قبل و تا دو هفته بعد از عمل جراحی، از کشیدن سیگار و قلیان خودداری نمایید. مصرف دخانیات بعد از جراحی بینی تا دو هفته توصیه نمی شود.
سیگار قبل از عمل بینی 
قبل از عمل بینی سیگار را ترجیحا به مدت دو هفته قطع کنید
دخانیات دشمن جراحی پلاستیک هستند. مصرف سیگار، قلیان، ویپ، تنباکو و سایر مواد دخانی می‌تواند نتیجه جراحی بینی را تحت تأثیر قرار دهد و فرآیند ترمیم زخم را کند کند.
در جراحی زیبایی بینی، پوست از اسکلت استخوانی و غضروفی جدا می‌شود و پس از اصلاح ساختار بینی، باید دوباره به‌خوبی به اسکلت زیرین بچسبد. در افرادی که دخانیات مصرف می‌کنند، خون‌رسانی پوست و بافت‌ها کاهش پیدا می‌کند و همین موضوع می‌تواند روند ترمیم را مختل کند.
به همین دلیل، از یک هفته قبل از عمل جراحی بینی تا حداقل یک ماه بعد از عمل، مصرف دخانیات و سیگار باید متوقف شود. این موضوع یکی از مهم‌ترین اقدامات قبل از عمل بینی و از اصول مراقبت‌های بعد از رینوپلاستی است.


کسانی که مصرف سیگارشان زیاد است


سیگار و دخانیات = دشمن جراحی پلاستیک بینی


اقدامات قبل از عمل


آزمایشات قبل عمل، ناشتا بودن قبل از عمل، پرهیز از داروهای ایجاد کننده خونریزی، سیگار و قلیان

تاثیر سیگار بر جراحی بینی چیست؟

سیگار بعد از عمل بینی فقط یک عادت ساده نیست؛ بلکه یکی از عوامل مهم در کند شدن ترمیم زخم، افزایش التهاب، بالا رفتن احتمال عفونت و حتی آسیب به پوست بینی است.
نیکوتین موجود در سیگار باعث تنگ شدن عروق خونی می‌شود. وقتی رگ‌ها تنگ می‌شوند، اکسیژن و مواد غذایی کمتری به پوست، بخیه‌ها، غضروف‌ها و بافت‌های در حال ترمیم می‌رسد. نتیجه این اتفاق، کند شدن روند بهبود و افزایش احتمال بروز عوارض بعد از جراحی بینی است.

کاهش خون‌رسانی به پوست بینی

مهم‌ترین اثر سیگار و نیکوتین، کاهش خون‌رسانی است. پس از جراحی بینی، پوست باید دوباره به اسکلت بینی بچسبد و برای این کار به اکسیژن و خون‌رسانی مناسب نیاز دارد.
مصرف سیگار، قلیان یا هر ماده نیکوتین‌دار باعث می‌شود خون‌رسانی به پوست بینی کمتر شود و ترمیم به تأخیر بیفتد.

کند شدن ترمیم زخم‌ها و بخیه‌ها

یکی از عوارض مهم دخانیات بعد از عمل بینی، دیر جوش خوردن زخم‌ها و بخیه‌ها است. بخیه‌های داخلی و خارجی در روزها و هفته‌های اول بعد از عمل در حال ترمیم هستند و مصرف دخانیات می‌تواند این روند را مختل کند.

افزایش ورم و التهاب بعد از عمل

افرادی که دخانیات مصرف می‌کنند، معمولاً ورم طولانی‌تر و التهاب بیشتری را تجربه می‌کنند. این موضوع باعث می‌شود نتیجه نهایی بینی دیرتر مشخص شود و دوره نقاهت طولانی‌تر گردد.

عوارض سیگار بعد از عمل بینی

مصرف سیگار بعد از رینوپلاستی می‌تواند عوارض زیر را به همراه داشته باشد:
• تأخیر در ترمیم زخم‌ها
• افزایش ورم و کبودی
• بالا رفتن احتمال عفونت
• کاهش کیفیت پوست بینی
• افزایش احتمال باز شدن بخیه‌ها
• طولانی شدن دوره نقاهت
• افزایش احتمال ایجاد اسکار یا جای زخم نامطلوب
• در موارد نادر، افزایش احتمال آسیب پوستی یا نکروز

چرا قلیان بعد از عمل بینی خطرناک است؟

برخی بیماران تصور می‌کنند قلیان بعد از عمل بینی ضرر کمتری نسبت به سیگار دارد، اما این تصور اشتباه است.
قلیان نیز حاوی نیکوتین، مواد سمی و دود است و می‌تواند همان اثرات سیگار را بر رگ‌ها و ترمیم زخم داشته باشد. حتی در بسیاری از موارد، به دلیل حجم بالای دود واردشده به بدن، قلیان می‌تواند آسیب بیشتری نسبت به چند نخ سیگار ایجاد کند.
مصرف قلیان بعد از عمل بینی می‌تواند باعث کاهش اکسیژن‌رسانی، افزایش التهاب، کند شدن ترمیم و بالا رفتن احتمال عفونت شود.

آیا ویپ، پاد و سیگار الکترونیکی بعد از عمل بینی مجاز است؟

خیر. ویپ بعد از عمل بینی و سایر شکل‌های سیگار الکترونیکی نیز توصیه نمی‌شوند.
بسیاری از ویپ‌ها و پادها حاوی نیکوتین هستند و نیکوتین همان ماده‌ای است که باعث تنگی عروق و کاهش خون‌رسانی می‌شود. حتی اگر ویپ بدون نیکوتین باشد، بخار، مواد شیمیایی و تحریک راه هوایی می‌تواند باعث سرفه، التهاب و اختلال در روند بهبودی شود.
بنابراین ویپ، پاد، تنباکوی گرماتولید، تنباکوی جویدنی و محصولات نیکوتینی نیز جایگزین ایمن برای سیگار محسوب نمی‌شوند.

چند روز قبل از عمل بینی باید سیگار را قطع کرد؟

برای کاهش عوارض سیگار در جراحی بینی، بهتر است دخانیات طبق برنامه زیر قطع شود:
بهترین حالت: حداقل ۴ هفته قبل از عمل
حالت قابل قبول: حداقل ۲ هفته قبل از عمل
حداقل مطلق: ۷۲ ساعت قبل از عمل
دلیل این توصیه آن است که اثرات اصلی نیکوتین بر رگ‌ها طی چند روز کاهش می‌یابد، اما بهبود کامل خون‌رسانی و کیفیت ترمیم به زمان بیشتری نیاز دارد.
بنابراین هرچه فاصله قطع سیگار با زمان جراحی بیشتر باشد، احتمال ترمیم بهتر و عوارض کمتر خواهد بود.

چند روز بعد از عمل بینی نباید سیگار کشید؟

بعد از عمل بینی نیز قطع دخانیات اهمیت بسیار زیادی دارد. توصیه معمول این است:
بهترین حالت: حداقل ۴ هفته بعد از عمل
حداقل قابل قبول: حداقل ۲ هفته بعد از عمل
در این دوره:
• بخیه‌های داخلی در حال جوش خوردن هستند.
• پوست در حساس‌ترین مرحله از نظر خون‌رسانی قرار دارد.
• گرافت‌های غضروفی در حال اتصال اولیه هستند.
• ورم و التهاب هنوز فعال است.
مصرف دخانیات در این زمان می‌تواند نتیجه جراحی را به‌طور جدی مختل کند.

اگر بعد از عمل بینی سیگار کشیدم چه کنم؟

اگر بیمار به‌صورت اتفاقی بعد از عمل بینی سیگار کشیده باشد، نباید دچار اضطراب شدید شود؛ اما باید مصرف را فوراً متوقف کند و مراقبت‌ها را جدی‌تر دنبال نماید.
در این شرایط بهتر است:
• از ادامه مصرف سیگار، قلیان یا ویپ خودداری شود.
• مصرف آب و مایعات کافی افزایش یابد.
• شست‌وشوی بینی طبق دستور پزشک انجام شود.
• از دستکاری بینی پرهیز شود.
• در صورت مشاهده درد شدید، تغییر رنگ پوست، ترشح بدبو یا تب، با پزشک تماس گرفته شود.
یک‌بار مصرف سیگار الزاماً به معنی خراب شدن نتیجه جراحی نیست، اما ادامه مصرف می‌تواند خطر عوارض را افزایش دهد.

آیا کم کردن سیگار هم مفید است؟

بله، کاهش مصرف سیگار نیز مفید است.
حتی کاهش مصرف از روزی ۲۰ نخ به ۵ نخ می‌تواند تا حدی اثر مثبت روی خون‌رسانی و روند ترمیم داشته باشد. با این حال، بهترین اثر زمانی ایجاد می‌شود که دخانیات به‌طور کامل قطع شوند.
به عبارت دیگر، کم کردن سیگار بهتر از ادامه مصرف زیاد است؛ اما جایگزین قطع کامل دخانیات قبل و بعد از عمل بینی نیست.

آیا دخانیات باعث عفونت بعد از عمل بینی می‌شود؟

مصرف دخانیات به‌طور مستقیم و غیرمستقیم احتمال عفونت بینی بعد از عمل را افزایش می‌دهد.
وقتی خون‌رسانی بافت‌ها کاهش پیدا کند، سیستم ایمنی بدن در محل جراحی ضعیف‌تر عمل می‌کند. در نتیجه، بدن توان کمتری برای مقابله با باکتری‌ها دارد و روند پاکسازی و ترمیم زخم کندتر می‌شود.

آیا سیگار می‌تواند باعث نکروز بینی شود؟

در موارد نادر، به‌خصوص در افرادی که مصرف دخانیات بالایی دارند یا چند عامل خطر همزمان دارند، کاهش شدید خون‌رسانی می‌تواند زمینه‌ساز آسیب پوستی یا نکروز بینی شود.
نکروز به معنی از بین رفتن بخشی از بافت به دلیل کمبود خون‌رسانی است. این عارضه نادر است، اما یکی از دلایلی است که جراحان روی قطع سیگار و قلیان قبل و بعد از عمل بینی تأکید زیادی دارند.

آیا دود سیگار اطرافیان هم بعد از عمل بینی مضر است؟

بله. قرار گرفتن در معرض دود سیگار دیگران نیز می‌تواند برای بیمار مضر باشد. دود دست دوم ممکن است باعث تحریک راه هوایی، سرفه، التهاب مخاط بینی و کاهش کیفیت ترمیم شود.
بعد از عمل بینی بهتر است بیمار در محیطی تمیز، بدون دود، بدون بوی تند و بدون آلودگی استراحت کند.

آیا سرفه ناشی از دخانیات به بینی آسیب می‌زند؟

سرفه‌های شدید و مکرر می‌توانند فشار داخل سر و صورت را افزایش دهند. در روزهای اول بعد از عمل، این فشار ممکن است باعث تشدید ورم، خونریزی خفیف یا احساس فشار در بینی شود.
از آنجا که سیگار، قلیان و ویپ می‌توانند راه تنفسی را تحریک کنند و سرفه ایجاد کنند، مصرف آن‌ها در دوران نقاهت توصیه نمی‌شود.

پرسش‌های شما درباره سیگار، قلیان و دخانیات بعد از عمل بینی

  
سه ماهه عمل کردم تو این سه ماه سیگار نکشیدم اما یک هفته هست که چند بار مشروب و سیگار کشیدم خواستم بپرسم مصرف سیگار باعث میشه ورم بینیم رو نتیجه نهایی تاثیر منفی بذاره؟ یا فقط روند بهبودی رو به تاخیر میندازه؟
پاسخ دکتر حسنانی:

سیگار و مشروب روند بهبودی به تاخیر می‌اندازد ولی بعد این میباشد که این روند را مختل کند و اختلال ایجاد کند بهتر است بعد از عمل بینی تا ۳ ماه پس از مصرف سیگار و الکل خود داری کنید بعد از 3 ماه بینی دیگر ترمیم شده و خطرات سیگار و الکل کمتر می شود ولی بهتر است کلاً آن ها را استفاده نکنید

جمع‌بندی

سیگار، قلیان، ویپ و سایر محصولات دخانی می‌توانند روند ترمیم بعد از عمل بینی را کند کنند و احتمال ورم طولانی، عفونت، ترمیم نامطلوب زخم و در موارد نادر آسیب پوستی را افزایش دهند.
بهترین توصیه این است که مصرف دخانیات حداقل ۲ تا ۴ هفته قبل از عمل و حداقل ۲ تا ۴ هفته بعد از عمل قطع شود. اگر قطع کامل ممکن نیست، کاهش مصرف نیز بهتر از ادامه مصرف زیاد است؛ اما جایگزین قطع کامل نیست.
رعایت این نکته ساده می‌تواند نقش مهمی در سلامت بیمار، کاهش عوارض و بهبود نتیجه نهایی جراحی بینی داشته باشد.