پروتز چانه یا منتوپلاستی یکی از جراحیهای پرکاربرد در حوزه زیبایی صورت است که با هدف افزایش برجستگی چانه، اصلاح عقبرفتگی و ایجاد تناسب بهتر بین اجزای صورت انجام میشود. چانه نقش مهمی در شکلدهی به نیمرخ و هماهنگی خطوط صورت دارد و کوچک یا عقب بودن آن میتواند باعث بزرگتر به نظر رسیدن بینی، از بین رفتن زاویه گردن و کاهش جذابیت کلی چهره شود. پروتز چانه روشی ایمن، کمتهاجم و با نتایج ماندگار است که به بازسازی این تناسب کمک میکند.

جراحی پروتز چانه روشی است برای برجستهتر کردن یا اصلاح عقببودگی چانه و ایجاد تناسب بهتر در صورت. در این عمل، جراح یک پروتز مخصوص را از طریق برشی کوچک در داخل دهان یا زیر چانه روی استخوان چانه قرار میدهد و آن را در موقعیت مناسب ثابت میکند. این جراحی معمولاً با بیحسی موضعی یا بیهوشی سبک انجام میشود، زمان عمل کوتاه است و بسیاری از افراد میتوانند بعد از چند روز به فعالیتهای عادی خود برگردند.
از هر چهار نفری که جراحی بینی انجام میدهند، معمولاً یک نفر نیاز به تقویت یا افزایش سایز چانه دارد. دلیل این موضوع آن است که بسیاری از افراد چانهای کوچک یا عقبرفته دارند و وقتی بینی اصلاح میشود، عدم تناسب چانه بیشتر به چشم میآید. در چنین شرایطی برای ایجاد تعادل بهتر در نیمرخ صورت، تقویت چانه یا افزایش سایز آن با استفاده از پروتز چانه انجام میشود. این کار کمک میکند خط فک واضحتر شود و تناسب بین بینی، لبها و چانه به شکل طبیعیتری برقرار گردد.

مطابق تجربه دکتر حسنانی از هر چهار فردی که برای انجام عمل جراحی بینی مراجعه می کند یک نفر نیاز به پروتز چانه هم دارد.
پروتز چانه چیست؟
پروتز چانه یک ایمپلنت پزشکی از جنس سیلیکون یا مواد زیستسازگار دیگر است که روی استخوان چانه قرار میگیرد تا چانه:
برجستهتر شود
جلوتر بیاید
فرم زاویهدارتری پیدا کند
در هماهنگی بهتری با بینی، لبها و گردن قرار گیرد
این روش برای افرادی مناسب است که چانهای کوچک، عقبرفته یا بدون فرم مشخص دارند.

اندازه پروتز چانه تأثیر مستقیمی بر نمای نیمرخ صورت دارد، زیرا هرچه پروتز بزرگتر باشد چانه بیشتر به جلو میآید و تعادل بین پیشانی، بینی و چانه واضحتر میشود. انتخاب اندازه مناسب بسیار مهم است، چون پروتز کوچک ممکن است تغییر قابلتوجهی ایجاد نکند و پروتز بیش از حد بزرگ میتواند چهره را غیرطبیعی نشان دهد، بنابراین جراح با بررسی نیمرخ صورت و نسبت اجزای آن، اندازهای را انتخاب میکند که بیشترین هماهنگی را ایجاد کند.
مزایای پروتز چانه
بهبود فرم چانه و جلو آمدگی آن
تقویت خط فک و زاویهسازی صورت
کاهش نمای بزرگ بینی در نیمرخ
ایجاد زاویه زیبای گردن و چانه
افزایش هماهنگی کلی اجزای صورت
نتایج طبیعی، پایدار و بلندمدت
دوره نقاهت کوتاهتر نسبت به بسیاری از جراحیهای صورت

پروتز یک جسم جامد (معمولاً از جنس سیلیکون) و دائمی است که از طریق جراحی در محل قرار میگیرد و تغییرات ساختاری و پایداری در فرم صورت (مانند چانه یا گونه) ایجاد میکند، در حالی که ژل فیلر مادهای ژلهای و موقتی است که با تزریق ساده و بدون نیاز به جراحی اعمال میشود
سایزها، شکلها و جنسهای مختلف پروتز چانه
پروتزهای چانه در اندازهها و فرمهای متنوعی تولید میشوند تا بتوان آنها را با ساختار صورت هر فرد هماهنگ کرد. برخی پروتزها برای افزایش برجستگی مرکزی چانه طراحی شدهاند، در حالی که برخی دیگر علاوه بر جلو آوردن چانه، به زاویهسازی خط فک نیز کمک میکنند.
از نظر سایز، پروتزها معمولاً در چند اندازه مختلف ساخته میشوند تا جراح بتواند متناسب با آناتومی صورت بیمار، گزینه مناسب را انتخاب کند. انتخاب سایز مناسب اهمیت زیادی دارد زیرا اگر پروتز بیش از حد بزرگ باشد ظاهر مصنوعی ایجاد میکند و اگر کوچک باشد تأثیر کافی در تناسب صورت نخواهد داشت.
از نظر جنس، رایجترین نوع پروتز چانه سیلیکون پزشکی است. این ماده به دلیل سازگاری بالا با بدن، انعطافپذیری مناسب و دوام طولانی، سالهاست در جراحیهای زیبایی استفاده میشود. علاوه بر سیلیکون، در برخی موارد از مواد دیگری مانند مدپور (Medpor) نیز استفاده میشود که ساختار متخلخل دارد و میتواند تا حدی با بافت بدن ادغام شود.

پروتز چانه در شکلها و جنسهای مختلفی ساخته میشود تا متناسب با فرم صورت هر فرد انتخاب شود. از نظر شکل، برخی پروتزها فقط جلو آمدگی چانه را افزایش میدهند و برخی دیگر علاوه بر جلو آوردن، کنارههای چانه و خط فک را نیز کمی پهنتر میکنند. از نظر جنس نیز رایجترین مواد شامل سیلیکون پزشکی، مدپور (پلیاتیلن متخلخل) و گورتکس هستند که همگی برای استفاده در بدن طراحی شدهاند و انتخاب نوع مناسب معمولاً به آناتومی صورت و نظر جراح بستگی دارد.
نحوه کارگذاشتن پروتز چانه
برای قرار دادن پروتز، جراح یک برش کوچک ایجاد میکند. این برش میتواند از داخل دهان یا از زیر چانه باشد. سپس جراح فضایی دقیق روی استخوان چانه ایجاد میکند و پروتز را در موقعیت مناسب قرار میدهد. پس از تنظیم دقیق موقعیت پروتز، برشها با بخیه بسته میشوند.
این جراحی معمولاً زمان کوتاهی دارد و اغلب تحت بیحسی موضعی همراه با آرامبخش یا بیهوشی عمومی انجام میشود. هدف اصلی در این مرحله آن است که پروتز دقیقاً در محل صحیح قرار گیرد تا نتیجهای طبیعی و متناسب با ساختار صورت ایجاد شود.

در روش برش زیر چانه برای انجام پروتز چانه، جراح یک برش کوچک در چین طبیعی پوست زیر چانه ایجاد میکند و از طریق آن فضای لازم را روی استخوان چانه آماده کرده و پروتز را در محل مناسب قرار میدهد. این روش دید مستقیم و کنترل دقیقتری به جراح میدهد و معمولاً جای برش به دلیل قرار گرفتن در چین زیر چانه کمتر قابل مشاهده است.
ابزارهای مورد استفاده در جراحی
در جراحی پروتز چانه از ابزارهای ظریف و تخصصی جراحی پلاستیک استفاده میشود. این ابزارها به جراح کمک میکنند تا با حداقل آسیب به بافتهای اطراف، فضای مناسب برای قرار دادن پروتز ایجاد کند. دقت در استفاده از این ابزارها نقش مهمی در کاهش تورم، کبودی و کوتاهتر شدن دوره نقاهت دارد.
عصبهای چانه و اهمیت مهارت جراح
در ناحیه چانه و لب پایین اعصاب حسی مهمی وجود دارند که مسئول ایجاد حس در این قسمت از صورت هستند. یکی از مهمترین این اعصاب، عصب منتال (Mental nerve) است که در نزدیکی محل قرارگیری پروتز قرار دارد.
به همین دلیل، مهارت و تجربه جراح اهمیت بسیار زیادی دارد. جراح باید با شناخت دقیق آناتومی این ناحیه، پروتز را به گونهای قرار دهد که هیچ آسیبی به این اعصاب وارد نشود و حس طبیعی چانه و لب پایین حفظ گردد.

عصبهای چانه عمدتاً از شاخهای به نام عصب منتال (Mental Nerve) منشأ میگیرند که خود شاخهای از عصب آلوئولار تحتانی و در نهایت بخشی از عصب سهقلو (Trigeminal Nerve) است. این عصب از سوراخ منتال در استخوان فک پایین خارج شده و حس پوست چانه، لب پایین و لثه جلویی فک پایین را تأمین میکند. در اعمال زیبایی یا جراحی فک باید مراقب این عصب بود، زیرا آسیب به آن میتواند باعث بیحسی یا گزگز در لب و چانه شود.
فیکس کردن پروتز روی استخوان
برای جلوگیری از جابهجایی پروتز، جراح آن را در سه نقطه به استخوان چانه فیکس میکند. این کار باعث میشود پروتز در جای خود ثابت بماند و نتیجه جراحی پایدار و طبیعی باشد.
در نهایت باید گفت که رد بخیه زیر چانه معمولاً پس از مدتی از بین میرود، اما چانه زیبا برای همیشه برای شما باقی میماند.

قبل از انجام جراحی پروتز چانه، جراح معمولاً با ماژیک جراحی روی پوست چانه و نواحی اطراف آن علامتگذاری میکند تا محل دقیق قرارگیری پروتز، خط میانی صورت و محدوده برش مشخص شود. این علامتها به جراح کمک میکنند تا پروتز را بهصورت متقارن و در موقعیت درست قرار دهد و هماهنگی بهتری بین چانه و سایر اجزای صورت ایجاد شود.
فیلم واقعی عمل پروتز چانه