عوارض جراحی بینی: تجمع غیریکنواخت بافت فیبروز
دکتر حمیدرضا حسنانی
متخصص گوش، حلق و بینی | جراح بینی در تهران | متخصص جراحی بینی
بافت فیبروز نوعی بافت همبند سفت و غنی از کلاژن است که در پاسخ به آسیب (مثل بریدگی یا جراحی) تشکیل میشود. این بافت با پر کردن فضای زخم، به بستن و ترمیم ناحیه آسیبدیده کمک میکند، اما اگر بیشازحد تشکیل شود، ممکن است باعث اسکار (جای زخم سفت) یا محدودیت حرکتی شود. پس از جراحی بینی، تشکیل متعادل بافت فیبروز به حفظ ساختار جدید بینی کمک میکند، اما جراحان با تکنیکهای دقیق سعی میکنند از فیبروز اضافی جلوگیری کنند تا بینی نرم و طبیعی بماند.
فیبروز بینی بعد از جراحی به تشکیل بافت سفت و اضافه در روند ترمیم گفته میشود که میتواند باعث احساس سفتی، تورم طولانیمدت یا نامنظمی در ظاهر بینی شود. این حالت معمولاً در بینیهای گوشتی، پوستهای ضخیم یا افرادی که التهاب و تورم بیشتری دارند شایعتر است. فیبروز بخشی از واکنش طبیعی بدن به جراحی است، اما اگر بیش از حد ایجاد شود ممکن است روی ظرافت نتیجه تأثیر بگذارد. ماساژ، چسب زدن، تزریق کورتون یا درمانهای دیگر فقط باید طبق نظر جراح انجام شود، چون اقدام خودسرانه میتواند به بافت بینی آسیب بزند یا نتیجه عمل را تحتتأثیر قرار دهد.
فیبروز بینی چیست؟
فیبروز بینی نتیجه واکنش بیشازحد بدن به ترمیم بافتها است. در روند طبیعی بهبود، بدن فیبرهای کلاژن تولید میکند تا ناحیه جراحیشده را ترمیم کند. اما در برخی افراد این روند بیش از حد فعال میشود و تجمع کلاژن باعث شکلگیری بافتی سفت، ضخیم و غیرطبیعی در زیر پوست میشود.این بافت سفتشده میتواند:
◆ نوک بینی را بزرگتر، گردتر یا بیفرم نشان دهد
◆ سبب عدم تقارن شود
◆ خطوط زیبایی بینی را تیره و محو کند
◆ باعث احساس فشار یا سنگینی در بینی شود
تفاوت فیبروز با ورم طبیعی بعد از عمل
تشخیص این دو برای بیمار سخت است، اما جراح از طریق لمس و ظاهر بینی تفاوت را تشخیص میدهد.ورم طبیعی:
□ نرم است□ با مرور زمان کاهش مییابد
□ یکنواخت و منتشر است
□ با چسبزدن بهتر میشود
فیبروز:
✗ سفت و گرهمانند است✗ کاهش نمییابد، حتی ممکن است بدتر شود
✗ محدود به نواحی خاص است
✗ با فشار عمیق حس سفتی دارد
روشهای درمان فیبروز بینی
1. تزریق کورتون داخل بینی
موثرترین و رایجترین درمان فیبروز است.کورتون باعث:
✔ کاهش التهاب
✔ جلوگیری از تولید کلاژن اضافی
✔ نرمتر شدن بافت سفتشده
تزریق باید کاملاً دقیق و توسط جراح متخصص انجام شود.
2. ماساژ تخصصی بینی
در برخی موارد، ماساژهای عمیق و صحیح روزانه میتواند بافت فیبروتیک را نرمتر کند. این روش باید زیر نظر جراح و با تکنیک دقیق انجام شود.در حين جراحى بينى پوست و اجزا اسكلت بينى از هم جدا مى شوند تا جراح بتواند روى اسكلت بينى تغييرات لازم را انجام دهد . پس از پايان جراحى ، بايد بافت هاى جدا شده دوباره به هم وصل شوند تا بينى به حالت نرمال باز گردد . اين اتصال يا چسبيدن بافت ها در بدن به وسيله يك بافت معجزه آسا به نام فيبروز انجام مى گيرد . به عبارت ديگر سلول هاى بدن با توليد رشته هاى چسبنده بافت ها را دوباره به هم فيكس مى كنند و به حالت نرمال باز مى گردانند. بافت فيبروز از وسايل مهم ترميمى در بدن است و به دنبال هر نوع زخم و آسيب به بدن به كمك بافت ها مى آيد و آن ها را ترميم مى كنند .
فيبروز بر خلاف تمام فوايدى كه دارد در جراحى زيبايي گاهى مى تواند روى نتايج زيبايى تاثير منفى بگذارد زيرا اگر بافت ايجاد شده بيشتر از حد نرمال باشد مى تواند باعث بزرگ شدن اندازه بينى يا تغيير شكل نوك بينى بشود و نتايج جراحى را از حالت زيبا خارج نمايد . پديده فيبروز مخصوصا در بينى هاى گوشتى مى تواند ( پوست ضخيم و غضروف هاى ضعيف ) درد سر ساز بشود و باعث برگشت نتايج جراحى به حالت نامطلوب بشود . براى جلوگيرى از پديده فيبروز نامطلوب ، بايد از كوچك كردن بيش از اندازه سايز بينى اجتناب شود و گرنه بدن با پديده فيبروز به مقابله با اين مساله بر مى خيزد و نتايج غير قابل پيش بينى به بار مى آورد .