ترمیم بینی زینی‌شکل؛ مراحل، درصد موفقیت و مراقبت‌های پس از عمل

بینی زینی شکل و ترمیم آن با رینوپلاستی

دکتر حمیدرضا حسنانی

متخصص گوش، حلق و بینی | جراح بینی در تهران | متخصص جراحی بینی

بدشکلی زینی شکل در اثر برداشتن بیش از حد غضروف و استخوان بینی اتفاق می افتد و یکی از عوارض زیبایی جراحی بینی است. بینی زینی شکل معمولاً در اثر اصرار بیش از حد بیمار برای ایجاد قوس پشت بینی و همچنین بی دقتی جراح ایجاد می شود. ترمیم عارضه زینی شکل معمولاً با استفاده از غضروف های گوش انجام می شود. استفاده از غضروف های گوش در ترمیم عارضه بینی زینی شکل معمولا با در صد بالایی موفقیت آمیز است.
بینی زینی شکل 
بینی زینی شکل از عوارض جراحی بینی ناموفق است که توسط جراحان ناوارد و غیر متخصص ممکن است ایجاد شود.
جراحی زیبایی بینی (رینوپلاستی) یکی از رایج‌ترین جراحی‌های زیبایی در جهان است و در اغلب موارد با نتایج رضایت‌بخش همراه است. با این حال مانند هر عمل جراحی دیگری، احتمال بروز برخی عوارض نیز وجود دارد. یکی از عوارض نسبتاً نادر اما قابل توجه در جراحی بینی، بینی زینی شکل یا Saddle Nose Deformity است. در این حالت، قسمت میانی پشت بینی دچار فرورفتگی می‌شود و نمای ظاهری بینی شبیه زین اسب به نظر می‌رسد.

این عارضه علاوه بر تأثیر بر زیبایی صورت، در موارد شدید ممکن است باعث اختلال در عملکرد تنفسی نیز شود.

بینی زینی شکل چیست؟

بینی زینی شکل حالتی است که در آن پشت بینی در قسمت میانی فرو می‌ریزد و یک گودی مشخص در نمای نیم‌رخ ایجاد می‌شود. این مشکل معمولاً زمانی رخ می‌دهد که ساختار حمایتی بینی، به‌ویژه سپتوم بینی (تیغه بینی)، ضعیف یا تخریب شود.

سپتوم نقش ستون مرکزی بینی را دارد و در صورتی که استحکام آن کاهش پیدا کند، پشت بینی نمی‌تواند شکل طبیعی خود را حفظ کند.
ترمیم بینی خانم عراقی در ایران 
شکستگی واضحی در ناحیه پل بینی دیده می‌شود که در نمای تمام‌رخ قابل مشاهده و در نمای نیم‌رخ کاملاً آشکار بود. همچنین در عمل قبلی، نوک بینی بیش از اندازه بالا رفته بود و تناسب چهره را بر هم زده بود. یک هفته پس از جراحی ترمیمی و در زمان مراجعه برای کشیدن بخیه‌ها، با وجود تورم طبیعی پس از عمل، فرم بینی به‌طرز چشمگیری زیباتر و متعادل‌تر شده بود.

علت ایجاد بینی زینی شکل بعد از جراحی بینی

برداشتن بیش از حد غضروف سپتوم
یکی از مهم‌ترین علل ایجاد این عارضه، برداشتن بیش از حد غضروف تیغه بینی در حین جراحی است. اگر بخش زیادی از این غضروف برداشته شود، حمایت ساختاری بینی کاهش یافته و پشت بینی ممکن است فرو بریزد.

ضعف ساختار حمایتی بینی
در برخی بیماران، به‌ویژه افرادی که به طور طبیعی غضروف‌های ضعیف‌تری دارند، اگر تقویت کافی در حین جراحی انجام نشود احتمال بروز این مشکل بیشتر می‌شود.

عفونت پس از جراحی
عفونت شدید می‌تواند باعث تخریب غضروف سپتوم شود. در صورت از بین رفتن این غضروف، ساختار بینی دچار ضعف شده و احتمال فرو رفتگی پشت بینی افزایش می‌یابد.

ضربه به بینی بعد از جراحی
در مواردی که بینی پس از عمل دچار ضربه شدید شود، ممکن است ساختارهای داخلی آسیب ببینند و باعث تغییر شکل پشت بینی شوند.

جراحی‌های ترمیمی متعدد
انجام چندین بار جراحی روی بینی می‌تواند باعث ضعیف شدن تدریجی ساختارهای حمایتی شود و احتمال بروز بینی زینی شکل را افزایش دهد.
اصلاح طول بینی با جراحی 
اصلاح طول بینی در رینوپلاستی ترمیمی یکی از چالش‌برانگیزترین بخش‌های این جراحی است، زیرا معمولاً پس از عمل اولیه، بافت‌ها دچار تغییر و اسکار شده‌اند و ساختار حمایتی بینی ضعیف‌تر شده است. در مواردی که طول بینی بیش از حد کوتاه شده باشد، جراح با استفاده از پیوند غضروفی (اغلب از تیغه بینی، غضروف پشت گوش یا در صورت نیاز از دنده) به بازسازی و تقویت ساختار بینی می‌پردازد تا طول مناسب و طبیعی بازگردانده شود. برعکس، اگر بینی بیش از حد بلند باشد، جراح با برداشتن یا تنظیم دقیق بافت‌های اضافی و اصلاح موقعیت نوک بینی، تعادل جدیدی ایجاد می‌کند. هدف نهایی ایجاد تناسب طول بینی با سایر اجزای صورت، بهبود عملکرد تنفسی و بازگرداندن زیبایی طبیعی است.

علائم و نشانه‌های بینی زینی شکل

بینی زینی شکل معمولاً با علائم زیر شناخته می‌شود:
◆ فرورفتگی واضح در قسمت میانی پشت بینی
◆ کوتاه‌تر به نظر رسیدن بینی
◆ افتادگی نوک بینی
◆ تغییر در زاویه بینی و لب
◆ در موارد شدید، مشکلات تنفسی
شدت این عارضه می‌تواند از خفیف تا شدید متغیر باشد.

آیا بینی زینی شکل قابل درمان است؟

بله، این عارضه قابل اصلاح است اما معمولاً نیاز به جراحی ترمیمی بینی (Revision Rhinoplasty) دارد. در این جراحی هدف اصلی بازسازی ساختار حمایتی بینی است.

استفاده از گرافت غضروفی

برای بازسازی پشت بینی معمولاً از غضروف استفاده می‌شود. این غضروف ممکن است از منابع مختلفی گرفته شود:

◆ غضروف تیغه بینی (در صورت باقی‌ماندن)
◆ غضروف گوش
◆ غضروف دنده
در موارد شدید، غضروف دنده به دلیل استحکام و حجم مناسب بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرد.
رینوپلاستی ترمیمی 
رینوپلاستی ترمیمی یا جراحی ثانویه بینی، نوعی جراحی است که پس از انجام رینوپلاستی اولیه و در صورت باقی ماندن مشکلات ظاهری یا تنفسی انجام می‌شود. این مشکلات می‌تواند شامل غیرقرینگی، فرو رفتگی یا برجستگی‌های ناخواسته، افتادگی نوک بینی، یا حتی اختلالات تنفسی باشد. جراحی ترمیمی معمولاً پیچیده‌تر از عمل اولیه است، زیرا ساختارهای بینی تغییر یافته و گاهی بخشی از غضروف یا استخوان از دست رفته است. در چنین مواردی ممکن است نیاز به استفاده از غضروف اضافی از تیغه بینی، پشت گوش یا حتی دنده باشد. هدف اصلی رینوپلاستی ترمیمی، بازگرداندن عملکرد طبیعی بینی و ایجاد ظاهری متناسب‌تر با صورت است.
برداشتن غضروف از دنده برای ترمیم بینی بیمار 
برداشتن غضروف از دنده برای ترمیم بینی بیمار

تقویت ساختار بینی

در جراحی ترمیمی، جراح علاوه بر پر کردن فرورفتگی پشت بینی، ساختارهای حمایتی را نیز تقویت می‌کند تا از تکرار مشکل جلوگیری شود.
گرافت غضروفی 
دکتر حسنانی در اتاق عمل به غضروف های برداشته شده از بینی یا گوش شما شکل می دهد و آن را در هنگام جراحی استفاه می کند. این غضروف ها گاهی از دنده بیمار گرفته می شود.