خطرات پنهان غضروف‌های مصنوعی در جراحی بینی

استفاده از غضروفهای مصنوعی در جراحی بینی

دکتر حمیدرضا حسنانی

متخصص گوش، حلق و بینی | جراح بینی در تهران | متخصص جراحی بینی

استفاده از غضروف طبیعی همواره به غضروف مصنوعی ترجیح دارد و غضروف های مصنوعی معمولاً انتخاب های بعدی هستند. زیرا احتمال عفونت و بیرون زدن در غضروف های مصنوعی بیشتر است. توجه داشته باشید که جایگزین کردن استخوان بینی با غضروف مصنوعی امکانپذیر نیست.
ترمیم بینی، جراحی بینی، اتاق عمل، غضروف، غضروف گوش 
برای ترمیم بینی، غضروف های طبیعی که از گوش فرد گرفته می شود، بهتر از غضروف مصنوعی است.
انتخاب نوع غضروف – طبیعی یا مصنوعی – نقش کلیدی در موفقیت و ماندگاری عمل ایفا می‌کند.
غضروف طبیعی از بدن خود بیمار برداشته می‌شود و با بافت‌های اطراف ادغام می‌گردد، در حالی که غضروف مصنوعی – ساخته‌شده از مواد مصنوعی مانند سیلیکون، پلی‌اتیلن اغلب به عنوان میانبری برای ساده‌سازی عمل پیشنهاد می‌شود. با این حال، این میانبر می‌تواند عواقب جدی به همراه داشته باشد.
غضروف طبیعی، که معمولاً از منابع اتولوگ (از بدن خود بیمار) تأمین می‌شود، گزینه ایده‌آل برای پیوند است.

منابع رایج غضروف طبیعی

غضروف سپتوم : از داخل بینی (سپتوم نازال) برداشته می‌شود. این منبع اولویته، زیرا دسترسی آسان دارد و بافت آن کاملاً با غضروف بینی هم‌خوانی دارد. حدود ۰.۵ تا ۱ گرم غضروف از سپتوم قابل استخراج است، بدون آسیب جدی به ساختار بینی.
غضروف گوش : از لاله گوش (concha) گرفته می‌شود. این غضروف انعطاف‌پذیرتر است و برای تقویت نوک بینی مناسب. برش کوچک (حدود ۱ سانتی‌متر) در پشت گوش، جای زخمی نامحسوس ایجاد می‌کند.
غضروف گوش منبع پیوند 
گاهی برای ترمیم بینی نیار به غضروف گوش می باشد.
غضروف دنده : در موارد پیچیده‌تر، از دنده‌های قفسه سینه (معمولاً ششم یا هفتم) برداشته می‌شود. این روش تهاجمی‌تر است، اما حجم بیشتری (تا ۵ گرم) فراهم می‌کند و برای بازسازی‌های گسترده ایده‌آل است.
برداشتن غضروف از دنده برای ترمیم بینی بیمار 
برداشتن غضروف از دنده برای ترمیم بینی بیمار

مزایای غضروف طبیعی

غضروف طبیعی برتری‌های بی‌نظیری نسبت به مصنوعی دارد:
هم‌خوانی بیولوژیکی و ماندگاری مادام‌العمر: غضروف اتولوگ از جنس خود بینی است و توسط بدن به عنوان "خارجی" شناسایی نمی‌شود. پس از پیوند، با بافت‌های اطراف ادغام می‌شود و خون‌رسانی می شود، که منجر به زنده ماندن دائمی آن می‌گردد. مطالعات نشان می‌دهد نرخ بقای غضروف طبیعی بیش از ۹۰% است و تا پایان عمر بدون تغییر باقی می‌ماند.
عدم خطر پس زدن (Rejection): چون از بدن خود بیمار است، سیستم ایمنی واکنشی نشان نمی‌دهد. جلوگیری از عفونت و عوارض: غضروف طبیعی کمتر مستعد عفونت باکتریایی است، زیرا فاقد مواد شیمیایی خارجی است. عفونت در پیوندهای مصنوعی می‌تواند تا ۱۰-۱۵% موارد رخ دهد، اما در غضروف طبیعی کمتر از ۱% است. انعطاف‌پذیری و طبیعی بودن ظاهر: غضروف طبیعی با بافت‌های بینی هم‌راستا می‌شود و شکل طبیعی‌تری ایجاد می‌کند. مثلاً در نوک بینی، غضروف سپتوم حمایت محکمی بدون سفتی مصنوعی فراهم می‌کند. بیماران دکتر حسنانی اغلب گزارش می‌دهند که بینی‌شان پس از بهبودی، مانند بینی طبیعی به نظر می‌رسد.
بهبود عملکرد تنفسی: پیوند غضروف طبیعی نه تنها ظاهر را حفظ می‌کند، بلکه مجرای هوایی را باز نگه می‌دارد. در مواردی مانند انحراف سپتوم، این پیوند دو هدف زیبایی و عملکردی را همزمان برآورده می‌کند.
در کل، غضروف طبیعی استاندارد طلایی در رینوپلاستی است و انجمن جراحان پلاستیک آمریکا آن را برای اکثر موارد توصیه می‌کند.
گرافت غضروفی 
دکتر حسنانی در اتاق عمل به غضروف های برداشته شده از بینی یا گوش شما شکل می دهد و آن را در هنگام جراحی استفاه می کند. این غضروف ها گاهی از دنده بیمار گرفته می شود.

مضرات غضروف مصنوعی در جراحی بینی

هرچند برخی جراحان برای سادگی یا کمبود غضروف طبیعی از مواد مصنوعی استفاده می‌کنند، این روش‌ها با ریسک‌های جدی همراه هستند

احتمال پس زدن توسط بدن (Extrusion and Rejection): مواد مصنوعی خارجی هستند و بدن ممکن است آن‌ها را دفع کند. در ۵-۲۰% موارد، ایمپلنت از بینی بیرون زده (extrude) می‌شود، که منجر به برآمدگی دردناک، التهاب و نیاز به جراحی اصلاحی می‌گردد.
پروتزهای مصنوعی 
برخی پزشکان برای ترمیم بینی از پروتزهای مصنوعی استفاده می کنند. دکتر حسنانی بیشتر از غضروف های طبیعی که از خود فرد گرفته شده، استفاده می کند. غضروف های مصنوعی خوبی هم در بازار وجود دارد که عوارض چندانی از آنها گزارش نشده، اما در دراز مدت تکلیف مشخصی ندارند. زیرا مثلا اگر فردی 20 ساله از غضروف مصنوعی برای جراحی بینی استفاده کند، مشخص نیست که 50 سال آینده آیا برایش مشکلی به وجود می آید یا خیر.

ریسک بالای عفونت : مواد مصنوعی محیطی ایده‌آل برای رشد باکتری‌ها فراهم می‌کنند، به ویژه در بینی که باکتری‌های طبیعی مانند استافیلوکوکوس در معرض آن است. عفونت می‌تواند به آبسه (abscess)، سپتیسمی یا حتی از دست رفتن کامل ایمپلنت منجر شود. درمان عفونت اغلب نیاز به آنتی‌بیوتیک‌های طولانی‌مدت و جراحی مجدد دارد، که هزینه‌بر و دردناک است.

ناپایداری ساختاری و تغییر شکل: برخلاف غضروف طبیعی، مواد مصنوعی انعطاف‌پذیر نیستند و با گذشت زمان ممکن است جابه‌جا شوند یا بشکنند. این می‌تواند باعث عدم تقارن بینی، افتادگی یا حتی انسداد تنفسی شود.

مشکلات زیبایی‌شناختی: ایمپلنت‌های مصنوعی اغلب سفت و غیرطبیعی به نظر می‌رسند. پوست روی آن‌ها ممکن است نازک شود و لبه‌های ایمپلنت نمایان گردد، که ظاهر "عمل‌شده" ایجاد می‌کند. علاوه بر این، در صورت عفونت یا بیرون زدگی، جای زخم‌های دائمی بر جای می‌ماند.

عوارض جانبی دیگر: التهاب مزمن، درد مداوم، حساسیت‌های آلرژیک و حتی اختلالات خودایمنی ممکن است رخ دهد. در موارد شدید، ایمپلنت می‌تواند به سینوس‌ها نفوذ کند و مشکلات ENT (گوش، حلق و بینی) ایجاد نماید.