احساس بیحسی نوک بینی و لب ها بعد از عمل جراحی
دکتر حمیدرضا حسنانی
متخصص گوش، حلق و بینی | جراح بینی در تهران | متخصص جراحی بینی
احساس بيحسى نوك بينى بعد از جراحى بينى موقتى است و معمولا در كمتر از يك ماه به طور كامل بر طرف مى شود . به ندرت ممكن است چند ماه مختصرى بيحسى نوك بينى باقى بماند ولى به هر حال اين موضوع دايمى نيست و معمولا به سرعت بر طرف مى شود . بعد از انواعى از جراحى زيبايى بينى كه همراه اصلاح انحراف بينى باشد به دليل دستكارى كه روى استخوان تيغه وسط بينى انجام مى شود اعصاب ناحيه بينى و لب به طور موقت دچار التهاب مى شوند و براى مدت چند هفته تا چند ماه حس ناحيه لب بالا و بينى دچار تغيير مى شود ولى خوشبختانه اين حالت موقتى است و با گذشت زمان اعصاب به حالت عادى باز مى گردند و حس لب و بينى كاملا به حالت طبيعى باز مى گردد.
بیحسی نوک بینی، لب بالا یا حتی دندانهای جلویی بعد از جراحی بینی یکی از شایعترین و طبیعیترین اتفاقات دوران نقاهت است. بسیاری از بیماران در هفتهها یا ماههای اول احساس میکنند نوک بینی، پوست اطراف سوراخهای بینی یا لب بالاییشان «کرخت»، «بیحس» یا حتی «سنگین» شده است. این وضعیت معمولاً طبیعی است و در اکثریت موارد بدون هیچ درمان خاصی، با گذشت زمان کاملاً برطرف میشود. برای درک علت این موضوع لازم است ابتدا بدانیم در حین جراحی چه اتفاقی برای اعصاب حسی بینی و لبها رخ میدهد.
علت بیحسی بعد از عمل بینی چیست؟
بیحسی بعد از رینوپلاستی معمولاً به دلیل کشیدگی، التهاب یا آسیب موقت اعصاب سطحی پوست ایجاد میشود. این اعصاب، مسئول حس لمس و فشار در ناحیه نوک بینی و لب بالا هستند.۱. دستکاری اعصاب حسی در حین جراحی
نوک بینی توسط اعصاب ریزی به نام شاخههای عصب تریژمینال (سهقلو) عصبدهی میشود. هنگام عمل، برای بالا بردن پوست از روی اسکلت بینی و دسترسی به غضروفها، این اعصاب ممکن است:• کشیده شوند
• تحت فشار قرار گیرند
• دچار التهاب موقت شوند
• یا برای مدتی ارتباطشان با پوست ضعیف شود
این تغییرات موقتیاند و اعصاب در هفتهها و ماههای بعد دوباره عملکرد طبیعی خود را پیدا میکنند.
۲. ورم بعد از عمل
ورم یک واکنش طبیعی بدن پس از جراحی است. این ورم در لایههای پوست و بافت نرم بینی باعث میشود سیگنالهای عصبی بهدرستی منتقل نشوند و بیمار احساس کرختی یا بیحسی داشته باشد.با کاهش تورم در هفتههای بعد، حس نیز بهتدریج بازمیگردد.
۳. برشهای داخلی و خارجی (در روش باز)
در جراحی بینی به روش باز، یک برش کوچک روی کلوملا (پایه بینی) ایجاد میشود. هرچند این برش سطحی است، اما اعصاب کوچکی که در این ناحیه قرار دارند برای مدتی عملکردشان کاهش مییابد.این نیز کاملاً موقتی است.
۴. ارتباط لب بالا و بینی
لب بالایی از طریق عضلات و اعصاب به ناحیه نوک بینی و پایه غضروفها متصل است.در حین جراحی، هنگام کار بر روی غضروفهای نوک بینی یا اصلاح سپتوم، ممکن است اعصاب ناحیه لب نیز تحت تأثیر قرار بگیرند. به همین دلیل برخی بیماران بعد از عمل حس میکنند:
• لب بالا «سنگین» شده
• حس لب کمتر از قبل است
• هنگام لبخند شکل لب کمی متفاوت است
• این موارد همگی جزئی و موقت هستند.
بی حسی نوک بینی بعد عمل
بیحسی تا چه مدت ادامه دارد؟
مدت بیحسی در بیماران مختلف متفاوت است اما الگوی کلی آن قابل پیشبینی است: بازگشت حس بهصورت مرحلهای حس بهتدریج و مرحلهبهمرحله برمیگردد.۲ تا ۶ هفته اول
• شایعترین دوره بیحسی• معمولاً بیشترین کرختی در نوک بینی
• لب بالا گاهی حس سنگینی دارد
• کاهش تدریجی احساس کرختی
۲ تا ۳ ماه
• بیشتر حسها به حالت طبیعی بازمیگردد• نوک بینی همچنان ممکن است کمی بیحس باشد
۶ تا ۱۲ ماه
• بازگشت کامل حس در اکثر بیماران• نوک بینی آخرین بخشی است که به حالت طبیعی برمیگردد
• گاهی سوزنسوزن شدن خفیف (علامت خوب؛ یعنی ترمیم اعصاب)
• در کمتر از ۱ تا ۲ درصد بیماران، ممکن است بیحسی نوک بینی کمی بیشتر طول بکشد، اما تقریباً همیشه بدون درمان خاص برطرف میشود.
آیا بیحسی نشانه آسیب دائمی است؟
در اکثریت مطلق موارد خیر.اعصاب سطحی بینی بسیار نازک و انعطافپذیرند و توانایی ترمیم بالایی دارند. آسیب دائمی فقط در موارد بسیار نادر دیده میشود، آن هم معمولاً در شرایط زیر:
• جراحیهای ترمیمی سخت
• ضربه شدید بعد از عمل
• دستکاری شدید بینی
اما در جراحیهای معمولی، بیحسی کاملاً طبیعی و بخشی از روند ترمیم است.
آیا بیحسی نوک بینی خطرناک است؟
خیر.این بیحسی هیچ خطری برای تنفس، شکل بینی یا نتیجه نهایی جراحی ندارد.
فقط یک حس ناخوشایند موقت است که بهتدریج از بین میرود.
آیا بیحسی روی فرم بینی تأثیر میگذارد؟
باز هم خیر.تغییرات حسی کاملاً سطحی هستند و هیچ تأثیری روی:
• تقارن
• فرم بینی
• ارتفاع نوک بینی
• نتیجه زیبایی
ندارند.
بهترین راههای کاهش بیحسی و تسریع بازگشت حس
۱. صبر مهمترین عامل است اعصاب بهصورت تدریجی و طبیعی ترمیم میشوند و بازگشت حس نیازمند زمان است.2. ماساژهای ملایم طبق دستور جراح پس از هفته چهارم، ماساژهای بسیار ملایم میتواند به بهبود خونرسانی کمک کند.
3. کمپرس گرم (بعد از ماه اول) کمک میکند تورمهای عمیق سریعتر کاهش یابد.
4. پرهیز از ضربه هر ضربه میتواند روند ترمیم اعصاب را کند کند.
5. تغذیه مناسب مصرف مواد غذایی حاوی ویتامینهای B و امگا ۳ به سلامت اعصاب کمک میکند.