خونریزی بعد از عمل بینی |راهنمای کامل پیشگیری و مدیریت خونریزی پس از رینوپلاستی

خونریزی بعد از جراحی بینی

دکتر حمیدرضا حسنانی

متخصص گوش، حلق و بینی | جراح بینی در تهران | متخصص جراحی بینی

خونریزی بعد از عمل، بسیار نادر است. اما اگر اتفاق بیفتد، می تواند علت های مختلفی داشته باشد. اگر خونریزی در مدت کمتر از ۱۲ ساعت بعد از جراحی اتفاق بیفتد معمولا به دلیل بالا رفتن فشار خون است که علت آن هم یا وجود درد و یا بروز تهوع و استفراغ ناشی از دارو های بیهوشی است. برای پیشگیری از ایجاد خونریزی مرتبط با درد باید از مسکن استفاده نمود. همچنین از داروهای ضد تهوع برای کنترل تهوع و استفراغ استفاده شود.

خونریزی بعد از عمل بینی 
در صورت مشاهده خونریزی خفیف، اولین اقدام حفظ آرامش است. بسیاری از این خونریزی‌ها با اقدامات ساده متوقف می‌شوند

خونریزی بعد از عمل بینی

خونریزی بعد از جراحی بینی یکی از نگرانی‌های رایج بیماران در روزها و حتی هفته‌های اول پس از عمل است. دیدن خون یا ترشحات خونی از بینی ممکن است برای بیمار نگران‌کننده باشد، اما در بسیاری از موارد این موضوع بخشی طبیعی از روند بهبود محسوب می‌شود. پس از رینوپلاستی، بافت‌های داخل بینی دچار التهاب و ترمیم می‌شوند و به همین دلیل ممکن است مقدار کمی خون یا ترشح خونی مشاهده شود. شناخت تفاوت بین خونریزی طبیعی و خونریزی غیرعادی به بیماران کمک می‌کند با آرامش بیشتری دوره نقاهت را طی کنند. 
گاز استریل، پانسمان زیر بینی 
وجود ترشحات خونابه ای تا چند روز بعد از عمل بینی طبیعی است و نیاز به نگرانی نیست. گاز استریل زیر بینی برای نگهداری ترشحات استفاده می شود. هر وقت ترشحات قطع شد می توانید، دیگر پانسمان زیر بینی را استفاده نکنید.

چرا بعد از عمل بینی خونریزی ایجاد می‌شود؟

در جراحی بینی، پوست، غضروف‌ها، استخوان‌ها و بافت‌های داخلی بینی دستکاری می‌شوند. حتی با وجود تکنیک‌های ظریف جراحی و کنترل دقیق خونریزی در اتاق عمل، عروق ریز داخل بینی ممکن است در روزهای اول کمی نشت خون داشته باشند. علاوه بر این، تورم مخاط داخلی بینی و تشکیل لخته‌های کوچک نیز می‌تواند باعث خروج ترشحات خونی شود.
در واقع، بدن در حال ترمیم بافت‌ها و بازسازی عروق است و در این مرحله مقدار کمی خونریزی یا ترشح صورتی‌رنگ کاملاً طبیعی است.

خونریزی طبیعی بعد از عمل بینی چگونه است؟

در ساعات و روزهای اول بعد از جراحی، معمولاً ترشحاتی به رنگ صورتی یا قرمز کم‌رنگ از بینی خارج می‌شود. به همین دلیل اغلب زیر بینی بیمار یک گاز کوچک قرار داده می‌شود تا این ترشحات را جذب کند. این ترشحات معمولاً طی چند روز اول کاهش می‌یابد و به‌تدریج متوقف می‌شود.
در بعضی بیماران ممکن است هنگام شست‌وشوی بینی یا تخلیه لخته‌های کوچک، مقدار کمی خون دیده شود. این موضوع نیز معمولاً طبیعی است و جای نگرانی ندارد، به‌خصوص اگر حجم خونریزی کم باشد و سریع متوقف شود.

خونریزی بعد از عمل بینی تا چه مدت ممکن است ادامه داشته باشد؟

بیشترین احتمال خونریزی خفیف در ۳ تا ۵ روز اول بعد از جراحی وجود دارد. در این مدت ممکن است ترشحات خونی یا صورتی‌رنگ دیده شود. پس از آن معمولاً میزان ترشح کمتر می‌شود.
در هفته‌های بعد نیز گاهی هنگام تمیز کردن بینی یا خارج شدن لخته‌های خشک شده، ممکن است مقدار بسیار کمی خون دیده شود. این حالت معمولاً به دلیل خشکی مخاط یا تحریک بافت در حال ترمیم است و اغلب مسئله مهمی محسوب نمی‌شود.

چه عواملی باعث افزایش خونریزی بعد از عمل بینی می‌شوند؟

چند عامل می‌توانند احتمال خونریزی بعد از جراحی بینی را افزایش دهند. یکی از مهم‌ترین عوامل، افزایش فشار خون در بدن است. فعالیت‌های سنگین، خم شدن طولانی، زور زدن یا حتی عطسه شدید می‌توانند باعث باز شدن عروق ظریف و خونریزی شوند.

دهان باز 
بعد از جراحی بینی تا دو ماه با دهان باز عطسه و یا سرفه کنید
مصرف برخی داروها نیز نقش مهمی دارد. داروهایی مانند آسپرین، ایبوپروفن و برخی داروهای ضدالتهاب می‌توانند روند انعقاد خون را مختل کنند و احتمال خونریزی را افزایش دهند. به همین دلیل معمولاً پزشکان توصیه می‌کنند این داروها مدتی قبل و بعد از عمل مصرف نشوند.

بروفن از دو هفته قبل از عمل قطع شود 
بروفن و داروهای مشابه آن (مانند ایبوپروفن و ناپروکسن) قبل از عمل بینی ممنوع هستند زیرا این داروها خاصیت ضدانعقادی دارند و با کاهش توانایی پلاکت‌ها در لخته‌سازی خون، احتمال خونریزی حین عمل و پس از آن را افزایش می‌دهند. مصرف بروفن می‌تواند باعث شود کبودی و تورم اطراف چشم و بینی شدیدتر و طولانی‌تر شود و کنترل خونریزی در حین جراحی برای جراح دشوارتر گردد؛ به همین دلیل توصیه می‌شود دست‌کم یک تا دو هفته قبل از جراحی بینی از مصرف این داروها خودداری شود.
خشکی شدید داخل بینی نیز یکی دیگر از عوامل شایع است. وقتی مخاط بینی خشک می‌شود، پوسته‌ها و دلمه‌هایی تشکیل می‌شوند که در صورت جدا شدن ممکن است باعث خونریزی خفیف شوند.

آیا عطسه یا فین کردن می‌تواند باعث خونریزی شود؟

بله. عطسه شدید یا فین کردن با فشار می‌تواند باعث افزایش فشار داخل بینی شود و عروق تازه ترمیم‌شده را تحریک کند. به همین دلیل در هفته‌های اول بعد از عمل توصیه می‌شود بیماران از فین کردن خودداری کنند.
اگر فرد نیاز به عطسه داشت، بهتر است دهان خود را باز نگه دارد تا فشار از طریق دهان خارج شود و به بینی منتقل نشود. 
فین کردن بعد از عمل بینی 
فین کردن تا حدود سه هفته بعد از عمل بینی ممنوع است زیرا وارد کردن فشار ناگهانی به مجاری بینی می‌تواند باعث خونریزی، باز شدن بخیه‌های داخلی، جابه‌جایی غضروف‌ها یا استخوان‌های ترمیم‌شده و حتی تغییر در نتیجه جراحی شود. همچنین این فشار می‌تواند تورم و کبودی را تشدید کرده و روند بهبود را به تعویق بیندازد. به همین دلیل توصیه می‌شود بیماران در این مدت برای تخلیه ترشحات بینی تنها از روش‌هایی مثل شستشو با سرم نمکی و کشیدن آرام ترشحات با دستمال استفاده کنند تا هم تنفس راحت‌تر شود و هم به ساختار در حال ترمیم بینی آسیبی وارد نشود.

چه زمانی خونریزی غیرطبیعی محسوب می‌شود؟

اگرچه مقدار کمی خونریزی طبیعی است، اما برخی علائم می‌توانند نشان‌دهنده یک مشکل باشند. اگر خونریزی شدید باشد، به‌گونه‌ای که گاز زیر بینی در مدت کوتاه مرتباً خیس شود یا خون به‌صورت مداوم جاری باشد، باید حتماً با پزشک تماس گرفته شود.
همچنین اگر خونریزی با علائمی مانند سرگیجه، ضعف شدید، تپش قلب یا افت فشار همراه باشد، نیاز به بررسی فوری پزشکی دارد. خوشبختانه چنین مواردی بعد از جراحی بینی بسیار نادر هستند.

در صورت خونریزی بعد از عمل بینی چه باید کرد؟

در صورت مشاهده خونریزی خفیف، اولین اقدام حفظ آرامش است. بسیاری از این خونریزی‌ها با اقدامات ساده متوقف می‌شوند. بهتر است بیمار سر خود را کمی بالا نگه دارد و از دراز کشیدن کاملاً صاف خودداری کند. گذاشتن یک گاز استریل زیر بینی برای جذب خون نیز کمک‌کننده است. همچنین استفاده از کمپرس سرد روی گونه‌ها می‌تواند باعث کاهش تورم و کمک به کنترل خونریزی شود.
مهم است که بیمار از دستکاری داخل بینی، خارج کردن لخته‌ها با دست یا فین کردن خودداری کند، زیرا این کارها می‌توانند خونریزی را تشدید کنند. 
خونریزی بعد از عمل بینی 
خونریزی بینی بعد از عمل بینی دلایل متفاوتی دارد. از جمله افزایش فشار خون یا عدم قطع داروهای رقیق کننده خون قبل از جراحی

آیا خونریزی روی نتیجه جراحی بینی تأثیر می‌گذارد؟

در اغلب موارد، خونریزی‌های خفیف بعد از عمل هیچ تأثیری روی نتیجه نهایی جراحی ندارند. این خونریزی‌ها معمولاً بخشی طبیعی از روند ترمیم هستند و با گذشت زمان برطرف می‌شوند.
تنها در موارد بسیار نادر که خونریزی شدید و کنترل‌نشده باشد ممکن است نیاز به مداخله پزشکی باشد، اما چنین شرایطی در جراحی‌های استاندارد و با رعایت مراقبت‌های پس از عمل بسیار کم اتفاق می‌افتد.

چگونه می‌توان از خونریزی بعد از عمل بینی پیشگیری کرد؟

رعایت توصیه‌های پزشک بعد از جراحی مهم‌ترین راه پیشگیری از خونریزی است. پرهیز از فعالیت سنگین، خم شدن طولانی، فین کردن و دستکاری بینی در هفته‌های اول اهمیت زیادی دارد. مصرف منظم داروهای تجویز شده و انجام شست‌وشوی بینی نیز کمک‌ کننده است.
همچنین بهتر است بیماران در هفته‌های اول از مصرف سیگار، الکل و غذاهای بسیار شور یا تند خودداری کنند، زیرا این عوامل می‌توانند تورم و تحریک مخاط بینی را افزایش دهند.