آزمایش خون قبل از عمل بینی و جراحی پلاستیک صورت

قبل از عمل جراحی بینی و عمل زیبایی صورت برای اطمینان از سلامت جسمانی شما تعدادی آزمایش خون برای اطمینان از عدم انعقاد خون یا بیماری های خاص و همچنین عدم بارداری خانم ها انجام می شود. آزمایش خون که بیمار قبل از جراحی بینی انجام می دهد، معمولاً شامل قند خون ناشتا، مشکل کم خونی، تست مشکلات انعقادی خون همچنین تست ایدز و هپاتیت است. بدیهیست هرگونه بیماری خونی باید به پزشک اطلاع داده شود تا بیمار بعد از عمل دچار خونریزی نشود.


چرا آزمایش خون قبل از عمل بینی ضروری است؟

هدف از آزمایش خون فقط گرفتن یک «تأییدیه ساده» برای جراحی نیست. این آزمایش‌ها برای شناسایی شرایطی انجام می‌شوند که ممکن است هنگام عمل یا بعد از آن مشکل‌ساز شوند. برای مثال، اگر فرد دچار کم‌خونی باشد، تحمل بدن او در برابر جراحی کمتر می‌شود و روند ترمیم ممکن است کندتر باشد. اگر اختلال در انعقاد خون وجود داشته باشد، خطر خونریزی حین عمل یا بعد از آن افزایش پیدا می‌کند. اگر عفونتی در بدن وجود داشته باشد یا قند خون کنترل نشده باشد، احتمال عفونت و ترمیم ضعیف زخم بیشتر می‌شود.
علاوه بر این، متخصص بیهوشی بر اساس همین نتایج تصمیم می‌گیرد که آیا بیمار برای بیهوشی عمومی مناسب است یا نیاز به بررسی یا مراقبت بیشتری دارد. در نتیجه، این آزمایش‌ها نه‌تنها برای ایمنی جراحی بلکه برای کاهش ریسک بیهوشی، خونریزی، عفونت و اختلال در ترمیم اهمیت زیادی دارند. 

چه آزمایش‌های خونی معمولاً قبل از عمل بینی درخواست می‌شود؟

نوع دقیق آزمایش‌ها ممکن است بسته به سن بیمار، سابقه پزشکی، داروهای مصرفی و نظر جراح یا متخصص بیهوشی کمی متفاوت باشد، اما در بیشتر موارد چند آزمایش پایه تقریباً به‌صورت روتین درخواست می‌شوند.
۱. شمارش کامل سلول‌های خون یا CBC یکی از شایع‌ترین آزمایش‌های قبل از جراحی، CBC است. این آزمایش اطلاعاتی درباره هموگلوبین، تعداد گلبول‌های قرمز، گلبول‌های سفید و پلاکت‌ها می‌دهد. از طریق این آزمایش می‌توان وجود کم‌خونی، عفونت احتمالی یا مشکلات مربوط به پلاکت‌ها را بررسی کرد. کم‌خونی ممکن است باعث ضعف، کاهش تحمل بدن و اختلال در روند ترمیم شود. پایین بودن پلاکت‌ها نیز می‌تواند خطر خونریزی را افزایش دهد.
۲. آزمایش‌های انعقادی برای ارزیابی توانایی بدن در کنترل خونریزی، معمولاً آزمایش‌هایی مانند PT، PTT و INR درخواست می‌شود. این آزمایش‌ها به پزشک نشان می‌دهند که روند انعقاد خون طبیعی است یا نه. اگر فرد سابقه خونریزی غیرعادی، کبودی زودرس، مصرف داروهای رقیق‌کننده خون یا بیماری‌های کبدی داشته باشد، این آزمایش‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.
۳. قند خون اندازه‌گیری قند خون ناشتا یا در برخی موارد قند تصادفی، به‌ویژه برای بررسی دیابت پنهان یا کنترل وضعیت قند در بیماران دیابتی انجام می‌شود. بالا بودن قند خون می‌تواند خطر عفونت و اختلال در ترمیم زخم را افزایش دهد. حتی اگر فرد سابقه شناخته‌شده دیابت نداشته باشد، ممکن است پزشک برای اطمینان این آزمایش را درخواست کند.
۴. بررسی عملکرد کلیه در برخی بیماران، به‌خصوص افراد بزرگسال‌تر یا کسانی که سابقه بیماری کلیوی، فشار خون بالا یا مصرف داروهای خاص دارند، آزمایش‌هایی مانند اوره و کراتینین درخواست می‌شود. عملکرد مناسب کلیه برای دفع داروها و تحمل بهتر بیهوشی مهم است.
۵. بررسی عملکرد کبد گاهی پزشک برای ارزیابی سلامت کبد، آزمایش‌هایی مانند AST، ALT، ALP یا بیلی‌روبین درخواست می‌کند. کبد در متابولیسم بسیاری از داروها، از جمله داروهای بیهوشی، نقش مهمی دارد و همچنین برخی اختلالات کبدی می‌توانند روی انعقاد خون اثر بگذارند.
۶. آزمایش‌های ویروسی یا عفونی بسته به پروتکل مرکز جراحی، ممکن است آزمایش‌هایی برای بررسی برخی عفونت‌ها مانند هپاتیت B، هپاتیت C و HIV درخواست شود. این آزمایش‌ها هم از نظر ایمنی بیمار و هم از نظر رعایت استانداردهای اتاق عمل اهمیت دارند. وجود این بیماری‌ها لزوماً به معنای ممنوعیت جراحی نیست، اما اطلاع از آنها برای برنامه‌ریزی صحیح ضروری است.
۷. تعیین گروه خونی در برخی مراکز، آزمایش گروه خونی و Rh نیز انجام می‌شود. اگرچه در جراحی بینی معمولاً خونریزی شدید و نیاز به تزریق خون نادر است، اما دانستن گروه خونی در شرایط جراحی می‌تواند مفید باشد.
۸. تست بارداری در خانم‌ها در خانم‌های در سن باروری، ممکن است قبل از عمل تست بارداری درخواست شود، حتی اگر احتمال بارداری کم باشد. بیهوشی و داروهای جراحی در دوران بارداری باید با احتیاط ویژه بررسی شوند. 

آیا همه بیماران به یک نوع آزمایش نیاز دارند؟

خیر. اگرچه برخی آزمایش‌ها تقریباً برای اکثر بیماران مشترک هستند، اما فهرست نهایی آزمایش‌ها بر اساس شرایط هر فرد تنظیم می‌شود. برای مثال، یک بیمار جوان و سالم که بیماری زمینه‌ای ندارد ممکن است فقط به آزمایش‌های پایه نیاز داشته باشد، در حالی که فردی با سابقه دیابت، فشار خون، بیماری تیروئید، مشکلات قلبی یا مصرف داروهای خاص به بررسی‌های بیشتری نیاز دارد.
همچنین در افرادی که سابقه خونریزی طولانی بعد از کشیدن دندان، کبودی‌های مکرر، خونریزی بینی شدید یا مشکلات خانوادگی انعقادی دارند، ممکن است بررسی‌های تخصصی‌تری انجام شود. بنابراین، پزشک تنها بر اساس یک نسخه ثابت عمل نمی‌کند، بلکه شرایط هر بیمار را جداگانه در نظر می‌گیرد. 

آزمایش خون چند روز قبل از عمل بینی انجام می‌شود؟

معمولاً آزمایش خون در فاصله یک روز تا نهایتا دو هفته قبل از جراحی انجام می‌شود. این بازه زمانی باعث می‌شود اگر مشکلی در نتایج دیده شد، فرصت کافی برای بررسی بیشتر یا اصلاح آن وجود داشته باشد. اگر فاصله بین آزمایش و عمل خیلی زیاد شود، ممکن است پزشک درخواست تکرار برخی آزمایش‌ها را بدهد، به‌ویژه اگر در این فاصله وضعیت جسمی بیمار تغییر کرده باشد.
بهتر است زمان دقیق انجام آزمایش طبق دستور جراح یا مرکز جراحی باشد، زیرا بعضی مراکز پروتکل زمانی مشخصی دارند. 

آیا باید ناشتا بود؟

اگر قند خون ناشتا یا برخی بررسی‌های بیوشیمیایی در نسخه وجود داشته باشد، معمولاً از بیمار خواسته می‌شود ۸ تا ۱۲ ساعت ناشتا باشد. نوشیدن آب در این مدت معمولاً اشکالی ندارد، مگر اینکه دستور خاصی داده شده باشد.
بهترین کار این است که بیمار هنگام مراجعه به آزمایشگاه، نسخه آزمایش را همراه داشته باشد و طبق توصیه پزشک یا آزمایشگاه عمل کند. اگر ناشتا بودن لازم باشد، معمولاً از قبل به او اطلاع داده می‌شود.

اگر آزمایش خون غیرطبیعی باشد، آیا عمل بینی لغو می‌شود؟

غیرطبیعی بودن نتیجه آزمایش همیشه به معنای لغو قطعی جراحی نیست، اما ممکن است باعث تعویق موقت آن شود تا مشکل بررسی یا اصلاح گردد. برای مثال، اگر کم‌خونی خفیف وجود داشته باشد، ممکن است پزشک با درمان دارویی کوتاه‌مدت یا بررسی علت آن، جراحی را به زمان مناسب‌تری موکول کند. اگر اختلال انعقادی یا عفونت فعال دیده شود، معمولاً تا زمان رفع مشکل عمل به تعویق می‌افتد.
هدف از این تصمیم‌گیری‌ها سخت‌گیری بی‌دلیل نیست، بلکه افزایش ایمنی بیمار است. در واقع، کشف یک مشکل پیش از عمل یک مزیت مهم محسوب می‌شود، چون فرصت اصلاح آن را فراهم می‌کند.

آیا مصرف داروها روی نتایج آزمایش خون اثر می‌گذارد؟

بله، بعضی داروها می‌توانند روی نتایج آزمایش یا حتی ایمنی جراحی اثر بگذارند. برای مثال، آسپرین، وارفارین، کلوپیدوگرل، برخی مسکن‌های ضدالتهاب، مکمل‌های گیاهی، ویتامین E و امگا ۳ ممکن است خطر خونریزی را افزایش دهند. همچنین داروهای کورتونی، داروهای دیابت یا برخی داروهای هورمونی ممکن است نیاز به تنظیم خاص داشته باشند.
به همین دلیل، بیمار باید تمام داروها، مکمل‌ها و حتی داروهای گیاهی مصرفی خود را صادقانه به جراح و متخصص بیهوشی اطلاع دهد. قطع یا ادامه داروها باید فقط با نظر پزشک انجام شود، نه به‌صورت خودسرانه. 

آیا آزمایش خون به‌تنهایی برای آمادگی قبل از عمل کافی است؟

خیر. آزمایش خون فقط یکی از بخش‌های ارزیابی قبل از جراحی بینی است. علاوه بر آن، پزشک معمولاً شرح حال کامل، معاینه فیزیکی، بررسی سوابق بیماری، داروهای مصرفی، حساسیت دارویی، سابقه جراحی قبلی و در صورت نیاز آزمایش‌های تکمیلی یا مشاوره تخصصی را نیز انجام می‌دهد. در بعضی بیماران ممکن است نوار قلب، عکس قفسه سینه یا مشاوره قلب و داخلی هم لازم باشد.
بنابراین آمادگی قبل از جراحی یک فرایند چندمرحله‌ای است و آزمایش خون در این میان نقش مهم اما نه یگانه دارد.