Post‑Nasal Drip

Dr. Hamidreza Hosnani

ENT Specialist | Rhinoplasty Surgeon in Tehran | Nose Surgery Specialist

Cells present in body cavities such as the nasal and sinus mucosa are constantly secreting various fluids. Sometimes, these secretions increase due to irritation by a foreign body or due to allergies. Post-nasal drip is excess mucus that flows down from the back of the throat. Dust particles and air pollution can increase post-nasal drip. Allergies or sensitivities can manifest with symptoms such as sneezing, runny nose, itching, nasal congestion, and post-nasal drip.

Post-nasal drip
Cells inside body cavities such as the nasal mucosa and sinuses constantly produce secretions. These secretions may increase due to irritation by foreign bodies or allergies. Postnasal drip refers to excess mucus flowing down the back of the throat.
بعد از جراحی زیبایی بینی، بسیاری از بیماران احساس می‌کنند مخاط یا ترشحاتی از پشت بینی به سمت حلق سرازیر می‌شود. این وضعیت که با نام Postnasal Drip – ترشحات پشت حلق شناخته می‌شود، یکی از شایع‌ترین و کاملاً طبیعی‌ترین پیامدهای اولیه رینوپلاستی است.
این ترشحات معمولاً موقت است و ارتباط مستقیمی با تورم داخل بینی و تحریک مخاط دارد.
در ادامه، علت بروز این حالت، تفاوت آن با عفونت و راه‌های کاهش آن را به‌صورت کامل بررسی می‌کنیم.

چرا بعد از عمل بینی ترشحات پشت حلق ایجاد می‌شود؟

1. تورم مخاط داخل بینی
در حین جراحی، مخاط داخل بینی دستکاری می‌شود و پس از عمل دچار تورم می‌گردد.
این تورم باعث:
کاهش جریان طبیعی هوا
اختلال در تخلیه ترشحات
تجمع مخاط در قسمت‌های بالاتر
می‌شود و این مخاط به‌جای خروج از بینی، به سمت حلق می‌ریزد.

2. وجود لوله‌های سیلیکونی یا تامپون (در برخی جراحی‌ها)
اگر جراح از اسپلینت‌های داخلی، تامپون یا اسپلینت سیلیکونی استفاده کرده باشد، مسیر تخلیه طبیعی مخاط برای 24–72 ساعت محدود می‌شود و بدن تلاش می‌کند از راه حلق آن را دفع کند.

3. خشکی مخاط و کاهش توانایی تمیزسازی بینی
پس از عمل، بینی خشک‌تر می‌شود و پرزهای کناره مخاط (مژک‌ها) فعالیت طبیعی خود را از دست می‌دهند. این موضوع باعث می‌شود مخاط در حلق جمع شده و احساس چسبندگی ایجاد کند.

4. خونابه اولیه پس از جراحی
در 24–48 ساعت اول، مقدار کمی خونابه از داخل بینی ایجاد می‌شود. این مایع ممکن است وارد حلق شده و طعم یا حس ناخوشایند ایجاد کند.

ترشحات پشت حلق چه مدت طول می‌کشد؟

بسته به میزان تورم و نوع جراحی، معمولاً:
هفته اول: ترشحات کاملاً طبیعی و گاهی زیاد است.
هفته دوم تا چهارم: به‌تدریج کاهش پیدا می‌کند.
۴ تا ۸ هفته: در اغلب بیماران تقریباً از بین می‌رود.
۳ ماه: اگر باقی مانده باشد، سبک و آزاردهنده نیست.
بیش از ۳ ماه: معمولاً علت قابل درمان مانند آلرژی، سینوزیت یا خشکی شدید مطرح می‌شود.

آیا ترشحات پشت حلق نشانه عفونت است؟

در حالت طبیعی خیر.
اما اگر همراه با علائم زیر باشد، احتمال عفونت وجود دارد:
◆ بوی بد واضح از داخل بینی
◆ تب یا احساس داغی
◆ درد شدید در بینی یا صورت
◆ ترشحات غلیظ زرد یا سبز با بوی ناخوشایند
◆ خروج چرک از بینی یا پشت حلق
در حالت عفونت، نیاز به مراجعه به پزشک و در صورت تأیید، مصرف آنتی‌بیوتیک وجود دارد.

روش‌های کاهش ترشحات پشت حلق بعد از عمل

1. شست‌وشوی بینی با سرم نمکی

بهترین و مؤثرترین روش برای کاهش ترشحات، شست‌وشوی مرتب بینی با سرم استریل (نرمال سالین) است.
معمولاً از روز سوم تا پنجم به بعد، جراح اجازه شست‌وشو می‌دهد.

فواید شست‌وشو:
کاهش ترشحات
جلوگیری از تجمع خون خشک‌شده
مرطوب شدن مخاط
بهبود سریع‌تر تنفس

2. استفاده از دستگاه بخور سرد

رطوبت هوا باعث نرم شدن مخاط شده و مقدار ترشحات پشت حلق را کم می‌کند.

3. نوشیدن آب فراوان

هیدراته نگهداشتن بدن باعث رقیق شدن ترشحات و کاهش چسبندگی آن‌ها می‌شود.

4. پرهیز از فین کردن

در هفته اول فین کردن ممنوع است، زیرا فشار زیادی ایجاد می‌کند.

در هفته‌های بعد نیز باید خیلی ملایم باشد.

5. استفاده از اسپری‌های رطوبت‌رسان (طبق نظر جراح)

گاهی پزشک اسپری سالین یا پماد ویتامین A برای بهبود مخاط تجویز می‌کند.

6. اجتناب از محیط خشک و گرد و غبار

خشکی هوا ترشحات پشت حلق را تشدید می‌کند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر هر یک از علائم زیر وجود داشته باشد، بهتر است با جراح تماس گرفته شود:
◆ ترشحات زیاد و ادامه‌دار بیش از 6 هفته
◆ صدای خرخر هنگام نفس کشیدن
◆ احساس بوی بد شدید
◆ درد شدید حلق یا گوش
◆ تب
◆ خروج چرک غلیظ
در اکثر موارد، این موضوع با شست‌وشوی منظم و زمان بهبود می‌یابد و جای نگرانی وجود ندارد.